จะผลิตหญ้าเนเปียร์ยักษ์อย่างไรจึงได้ผลผลิตสูงและมีคุณภาพดี

 

ศุภชัย  อุดชาชน1

 

                         หญ้าเนเปียร์ยักษ์ เป็นหญ้าที่มีอายุหลายปี มีลักษณะเป็นกอและมีต้นสูง 2 – 3 เมตร เจริญเติบโตได้ดีในสภาพดินที่มีความอุดมสมบูรณ์สูง มีศักยภาพในการให้ผลผลิตสูงกว่าหญ้าชนิดอื่น ๆ จากผลงานวิจัยที่มีรายงานในประเทศไทย พบว่าให้ผลผลิตสูงกว่า 4,000 กิโลกรัมน้ำหนักแห้งต่อไร่ต่อปี ดังนั้นจึงเหมาะสำหรับเกษตรกรที่มีพื้นที่จำกัด แต่ต้องการผลผลิตหญ้าในปริมาณที่มากเพื่อนำไปเลี้ยงโค-กระบือ

 

                        การเตรียมดิน

                        ควรมีการไถพรวนหลาย ๆ ครั้ง เพื่อให้ดินร่วนซุย ขณะเดียวกันก็เป็นการกำจัดวัชพืชไปในตัวด้วย หากเตรียมดินไม่ดีอาจทำให้มีวัชพืชเจริญเติบโตแข่งขันกับหญ้าเนเปียร์ยักษ์ที่ปลูก และทำให้ต้องเปลืองแรงงานในการกำจัดวัชพืชในภายหลัง

 

                    การปลูก

                        ระยะปลูกที่เหมาะสม คือ 100 x 50 เซนติเมตร การปลูกให้มีระยะห่างระหว่างแถว 100 ซม. เพื่อให้สามารถนำรถแทรกเตอร์หรือรถไถเดินตามเข้าไปไถพลิกดินระหว่างแถวได้หลังจากปลูกหญ้าไปแล้ว เพื่อเป็นการกำจัดวัชพืชและพรวนดิน

 

                        การเตรียมท่อนพันธุ์

                        อาจทำได้ 2 วิธี คือ ตัดท่อนพันธุ์จากกอที่มีแขนงสูงประมาณ 1.5 – 3 เมตร มาริดใบและตัดยอดแล้วนำไปฝังดินเรียงต่อ ๆ กันเป็นแถว เช่นเดียวกับการปลูกอ้อย หลังจากปลูกแล้ว 1 – 2 สัปดาห์ ยอดใหม่และรากจะแตกออกจากแต่ละข้อ แล้วนำไปใส่ไว้ในกระสอบป่านรดน้ำให้ชุ่มตลอดเวลาเก็บไว้ในที่ร่มเงาประมาณ 2 สัปดาห์ จะมียอดและรากแตกออกตามข้อแล้วจึงนำไปปลูก

                        ศูนย์วิจัยอาหารสัตว์ปากช่อง ได้ดำเนินการทดสอบการผลิตหญ้าเนเปียร์ยักษ์พื้นที่ประมาณ 3 งานในปี 2544 โดยปลูกทั้งสิ้น 36 แถวยาว แถวละ 30 เมตร ในเดือนมิถุนายน 2544 ได้ทำการตัดวัดผลผลิตจากตัดปรับแปลงหญ้าที่ปลูกและตั้งตัวได้ดีแล้ว เพื่อวัดผลผลิตระหว่างเดือนสิงหาคม 2544 – มกราคม 2545 โดยใส่มูลโค ซึ่งมีความชื้นประมาณ 35 เปอร์เซ็นต์ ในอัตรา 3,000 กก./ไร่ ปุ๋ยสูตร 16-16-8 และสูตร 46-0-0 ในอัตรา 50 และ 60 กก./ไร่ (ตามตารางที่ 1)

 

ตารางที่ 1   อัตราการใส่ปุ๋ย (กก./ไร่)

 

เดือน/ปี

สูตรปุ๋ย

16-16-8

46-0-0

ปุ๋ยคอก

ส.ค. 2544

25

-

500

ก.ย. 2544

-

15

500

ต.ค. 2544

-

15

500

พ.ย. 2544

25

-

500

ธ.ค. 2544

-

15

500

ม.ค. 2545

-

15

500

รวม

50

60

3,000

 

การตัด  ตัดหญ้าสูงจากพื้นดินไม่เกิน 5 ซม. ตัดทุกวัน ๆ ละ 2 แถว แต่ละแถวจะมีอายุ 18 วัน แต่ในเดือนพฤศจิกายน 2544 – กุมภาพันธ์ 2545 ซึ่งอุณหภูมิเริ่มลดต่ำลงหญ้าชะงักการเจริญเติบโต ได้ปรับอายุการตัดเป็นทุก ๆ 22 วัน โดยเมื่อหมุนเวียนการตัดมาถึงแถวที่ 1 (วันที่ 2 พ.ย. 2544) จะทำการตัดวันละ 1 แถวเป็นเวลา 8 วัน หลังจากนั้นก็ทำการตัดวันละ 2 แถวเช่นเดิม ตัดติดต่อกัน 14 วัน ก็จะเวียนกลับมาครบรอบถึงแถวที่ 1 ก็ทำการตัดวันละแถวอีกครั้งหนึ่ง เป็นเวลา 8 วัน แล้วก็เริ่มตัดวันละ 2 แถว หมุนเวียนไปเช่นนี้

 

การให้น้ำ  ในช่วงที่ความชื้นในดินไม่พอเพียงจะมีการรดน้ำแปลงหญ้าโดยใช้ระบบสปริงเกอร์ขนาดเล็กในเดือนพฤศจิกายนให้น้ำ 250 ลูกบาศก์เมตร เดือนธันวาคมให้น้ำ 495 ลูกบาศก์เมตร และเดือนมกราคมให้น้ำ 500 ลูกบาศก์เมตร

ในช่วงระยะเวลาของการทดสอบ ระหว่างเดือนสิงหาคม 2544 ถึงมกราคม 2545 เป็นเวลา 6 เดือน หญ้าเนเปียร์ยักษ์ ให้ผลผลิตน้ำหนักสดรวมทั้งสิ้น 15,136 กิโลกรัม (22,424 กก./ไร่) คิดเป็นน้ำหนักแห้ง 2,281 กิโลกรัม (3,380 กก./ไร่) หญ้าเนเปียร์ยักษ์ ซึ่งตัดที่อายุ 18 วัน จะมีวัตถุแห้งอยู่ระหว่าง 10.32 – 13 เปอร์เซ็นต์ โดยมีปริมาณโปรตีนอยู่ระหว่าง 12.25 – 17.83 เปอร์เซ็นต์ และเมื่อตัดที่อายุ 22 วัน จะมีวัตถุแห้ง 16.08 – 20.18 เปอร์เซ็นต์ มีปริมาณโปรตีน 15 – 15.53 เปอร์เซ็นต์ เมื่อคิดรวมตลอดการทดสอบมีปริมาณโปรตีนเฉลี่ย 15 เปอร์เซ็นต์ มีโภชนะย่อยได้ทั้งหมด (โดยการคำนวณ) 57.21 เปอร์เซ็นต์

ตารางที่ 2   ผลผลิตและคุณภาพของหญ้าเนเปียร์ยักษ์

 

เดือน

น.น.สด

น.น.แห้ง

ผลผลิต (กก./ไร่)

DM

CP

EE

CF

Ash

TDN

 

(กก.)

(กก.)

น.น.สด

น.น.แห้ง

%

%

%

%

%

%

ส.ค. 44

2,224

230

3,295

340

10.32

17.82

2.8

31.16

19.51

58.36

ก.ย. 44

2,803

357

4,153

529

12.75

12.25

1.78

33.23

19.11

54.96

ต.ค. 44

3,088

401

4,575

595

13.00

15.89

2

32

17.84

58.53

พ.ย. 44

2,041

328

3,024

486

16.08

15.53

2.75

31.04

17.54

58.5

ธ.ค. 44

2,391

442

3,542

655

18.5

15.0

3.0

34

17.6

57.2

ม.ค. 45

2,589

523

3,836

774

20.18

15.15

2.24

40.63

19.38

55.69

รวม

15,136

2,281

22,424

3,380

90.83

91.64

14.57

 

110.98

 

เฉลี่ย

2,523

380

3,737

563

15.14

15.27

2.43

34.33

18.50

57.21

 

                        จากผลการทดสอบในครั้งนี้ จะเห็นว่าเกษตรกรสามารถใช้พื้นที่ซึ่งมีอยู่อย่างจำกัดทำการผลิตหญ้าเนเปียร์ยักษ์ให้ผลผลิตสูงและมีคุณภาพดีได้ ในช่วงระยะเวลา 6 เดือนให้ผลผลิตสูงถึง 3,380 กก./ไร่ ขณะเดียวกันก็มีปริมาณโปรตีนถึง 15 เปอร์เซ็นต์ โดยมีหลักการที่สำคัญ คือ ต้องใส่ปุ๋ยคอกและปุ๋ยเคมีในอัตราที่มากพอกับความต้องการของพืช ขณะเดียวกันจะต้องตัดที่อายุไม่มาก คือ ควรตัดทุก ๆ 18 – 22 วัน

 

 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

1   ศูนย์วิจัยอาหารสัตว์ปากช่อง